I martiri dû travagghiu
U setti ‘i Marzu dû Millienovicentuquarantasetti. Pi ricordu ‘i Biagiu Pillirinu
di Francesca Spadaro -
Fimmina, curri e vidi,
si nnunca nun ci cridi.
Veni, donna Cammela,
chi sî ‘n’anima in pena.
Cchiù non ti luci ‘a fera
ntâ ‘stu pizzu ‘i cantunera.
Fimmina svinturata,
fimmina cassariata,
fimmina, non schigghiari
chi i to figghi putrivi svigghiari.
Dormunu occhi beddi,
dormunu i figghiceddi
ntâ paci ‘i l’anciuleddi.
Cianci, fimmina,
e cridi chi ‘a casa
senza n’omu
senza nomi ristau.
Fimmina ‘mmassuttuluta,
fimmina firuta,
fimmina ‘ddulurata,
fimmina, curri e vidi
chi ‘ddi Giuda dû Guvernu
‘a vita a to maritu ci livaru.
Dormi, addeu,
ntâ naca appressu ô lettu,
dormi, orfaneddu,
to patri nun turnàu.
‘Nzonna, ntô rispiru dû pettu,
nuvuli ‘ccarizzati dû ventu.
‘Nzonna, ca in menzu
ê fini toi capiddi
a bucculeddi cu’n baciu
to patri ti salutàu.
Era to patri giuvini,
era to patri forti
e cû suduri dâ frunti,
e i mani chî caddi
u pani ti puttàu.
Pisanti era u travagghiu,
picca era u pani
pâ fami ‘i na famigghia
stuppari.
L’opirai scioperaru,
pî strati sfilaru,
i pugna pâ fami
jauti isaru.
Ntâ sacchetta du-n patri
un pisci ‘i pani,
pâ famigghia sfamari,
u pani ciaurusu ‘i ranu,
u pani chi dugna a vita,
a morti ci puttàu.
‘Ncoddu ci spararu
a coppi ‘i mannaja,
â buci ‘i “Viva i Savoja”
a faucie u marteddu
‘a paccìa dû Guvernu
avanti â Prefettura spaccàu.
Chi maravigghia,
signor Capitanu,
‘ccattàrisi ‘a miragghia
câ morti e chî feriti
‘i tri travvagghiaturi disgraziati!
Vardia, nun sî tu
puru un patri?
E pi bbuscariti u pani,
i poviri cristiani
nun ti ffrunti ‘i ‘mmazzari?
‘I n’autru maritu e patri,
‘i n’autru figghiu e frati
‘a cascia cu’n pisci ‘i pani
pi na famigghia sfamarii sfilàu.
‘I ‘ddu jornu ‘a so’ famigghia
cchiù nun manciàu,
ca un maritu e un patri,
ca un figghiu e un frati
ntô lettu scuru
dâ terra si ricugghìu.
Un ciuri ‘i garofanu russu
chî lacrimi ‘nnaffiatu,
ntâ fossa senza cchiù ciatu,
si siccàu.